Jak wybrać idealnego partnera życiowego?
Nie od dzisiaj wiadomo, że życie w związku jest wyjątkowo ciekawe. Rzadko kiedy jednak zastanawiamy się, czym kierujemy się przy wyborze swojego partnera. Czy jest to kwestia tylko gustu i upodobań konkretnej osoby, czy może coś więcej?
Dlaczego tak jest? Naukowcy znają na to odpowiedź. Biologia. Po prosty dobieranie się w pary jest doborem naturalnym i nie ma za wiele wspólnego z naszymi wyobrażeniami. Zgodnie z tym, mężczyźni szukają kobiet z dużym biustem i szerokimi biodrami - efektem jest bowiem ładne i zdrowe potomstwo. Panie wolą natomiast lekko starszych od siebie, opiekuńczych i zdolnych zapewnić dobry byt partnerów. Gdyby jednak tylko natura i biologia wchodziły w grę to małe, chude brunetki oraz roztrzepani, weseli panowie już dawno przestaliby istnieć.
A przecież nie jesteśmy tylko zwierzętami. Podczas doboru partnera zwracamy uwagę także na względy kulturowe i społeczne. Dlatego często zdarza się, że partner seksualny i życiowy to nie te same osoby. Mężczyzna na jedną noc, w szczególnie płodnej fazie cyklu, może nijak się nie zgadzać z wersją oficjalną partnera danej kobiety. Po prostu chwilowy popęd i hormony dają finalnie spotkanie w łóżku. Również mężczyźni działają w ten sposób - kobiety na jedną noc będę wybierane ze względu na urodę, partnerki na życie - ze względu na wspólne wartości, zainteresowania i sposób patrzenia na świat. Według psychologów takie zjawisko nazywa się "teorią wymiany". Szukając partnera wybieramy kogoś równie niedoskonałego jak my. Pozwalamy mu lub jej nie być wymarzonym typem w aspekcie urody, jeżeli w zamian zrekompensuje nam to na przykład wysoką inteligencją.
Druga z teorii nazywa się "teorią persony" i polega na wyborze partnera na podstawie tego jak my czujemy się wartościowi i docenieni przy tej osobie. Problem pojawia się wtedy, gdy wybór partnera na jedną noc myli nam się z wyborem partnera życiowego. Mimo tego, że wiemy, że ten związek nie ma szans decydujemy się brnąć w niego z powodu ładnych nóg czy dobrze zbudowanego torsu. Psychologowie w zakochiwaniu się w nieodpowiednich osobach dopatrzyli się kolejnej teorii. Nazywa się ona imago i mówi o tym, że podświadomie szukamy osób podobnych do tych, które nas wychowywały. I tak na przykład kobiety wychowywane bez opiekuńczego ojca będą szukać mężczyzn starszych, którzy im tą opiekuńczość zapewnią, zaś mężczyźni, których matka miała mocne wahania nastrojów skupią się na partnerkach stabilnych i bardziej radosnych.
Jakiego mężczyzny szukają kobiety?
Kobiety w wyborze partnera według psychologów ewolucjonistycznych zwracają uwagę przede wszystkim na zasoby ekonomiczne i status społeczny. Wysokie zarobki mężczyzny (lub same ich perspektywy!) i wysoka pozycja w społecznej hierarchii zapewniają bowiem kobietom poczucie bezpieczeństwa i dostatku oraz dobre warunki dla rozwoju ich dzieci, które dzięki pozycji ojca mają większe szanse na osiągnięcie sukcesu. Te preferencje implikują kolejne cechy jak: starszy wiek (co związane jest nie z samą dojrzałością, a tendencją wzrostu zarobków człowieka wraz z upływem lat) oraz ambicja, pracowitość i inteligencja, które mają być gwarancją sukcesu i powodzenia. Wysoko ceniona przez kobiety jest także siła fizyczna, której wyznacznikiem jest m.in. wysoki wzrost, czyli przynajmniej 180 cm. Dawniej tylko silny mężczyzna był wstanie uchronić kobietę przed agresją innych osobników, stąd ta cecha nabrała dużego znaczenia. Z siłą fizyczną związane jest także zdrowie i dobre geny, które chronią przed przedwczesną utratą partnera oraz przekazaniem słabych genów potomstwu. Świadczą o nich choćby symetria twarzy i ciała, która odzwierciedla „zdolność jednostki do stawiania czoła zakłóceniom środowiskowym i genetycznym.”
Jakiej kobiety poszukują mężczyźni?
Mężczyźni kierują się w czasie poszukiwania stałej partnerki odmiennymi wyznacznikami. Do najbardziej pożądanych cech, jakie wymieniają należą bowiem atrakcyjność fizyczna oraz młodość (i to zarówno mężczyźni heteroseksualni jak i homoseksualni). Atrakcyjność fizyczna kobiety świadczy z jednej strony o jej zdrowiu, a z drugiej strony podnosi prestiż mężczyzny, który jest z nią związany. Co jednak ważne ocena atrakcyjność wyglądu kobiety nie jest związana upodobaniami ukształtowanymi przez ewolucję, gdyż wyznacznikiem piękna głównie pozostaje kultura. Widać to na przykładzie kształtu ciała, gdyż jak stwierdza D. Buss: „Mężczyźni nie wykształcili w trakcie ewolucji żadnych preferencji, co do ilości tkanki tłuszczowej u ewentualnej partnerki". Młodość natomiast ma być gwarantem sukcesu reprodukcyjnego, gdyż z wiekiem płodność kobiet drastycznie się obniża.
Mimo iż, założenia ewolucyjnych strategii doboru partnerskiego tłumaczą wiele preferencji i działań ludzi, to jednak nie można kierować się nimi wyłącznie pragnąc poznać dogłębnie prawa, jakie rządzą procesem kojarzenia się ludzi w pary. Sam determinizm biologiczny jest niewystarczający, zwłaszcza w obliczu zmian cywilizacyjnych, które powodują, że coraz bardziej się od niego uniezależniamy. Poza tym psychologia ewolucjonistyczna pomija znaczenie wpływu kultury, systemu aksjologicznego, który wyznaje dany człowiek, indywidualnych preferencji, cech charakteru czy uroku osobistego. Są to niezwykle ważne czynniki, o czym może świadczyć fakt, że nieraz niski, niezbyt dobrze zbudowany mężczyzna, ale o dużym poczuciu humoru i elokwencji ma dużo większe powodzenie od swojego atletycznego i wysokiego kolegi, który jest arogancki i małomówny.